ВАКЦИНИРАЊЕТО Е ПРАВО НА ИЗБОР !!!

Патерналистичкиот приод на медицината е одамна надминат и е заменет со
начелото на информираност.

Прекумерното и авторитативно покровителство од страна на државата, да се
наложува и решава од името и за своите граѓани, прашања од лична природа, и да
бара безусловно подчинување, беше својствено за еден период во кој воопшто
личноста беше третирана без особена почит, а во името на општотата благосостојба,
која народот ја сруши и побара општество во кое тој како личност е неговиот центар
и основа, темел.

Во медицината, информираната согласност означува дека откако пациентот ќе ги
добие сите неопходни податоци за суштината на предложената медицинска
интервенција , придобивките и ризиците поврзани со неа, ТОЈ, граѓанинот, зема
решение дали таа ќе биде извршена или не.
Медицинските интервенции од профилактичка природа не се искључок!
НАЦИОНАЛНА ЗАКОНСКА РЕГУЛАТИВА

Во нашата правна регулатива, Законот за заштита на правата на пациентите(1 (сл
весник на РМ 82/08), исто така е усогласен со начелото на информирана согласност,
и го отфрла патерналистичкиот приод. Во член членот 3 во ставовите 1-4, јасно е
ставено задолжението за почитување на определбите на пациентот: Заштитата на
правата на пациентите се заснова на начелата на хуманост и достапност

Начелото на хуманост се занова на:
1) почитување на личноста на човекот како хумано суштество
2) почитување на личната самоопределба
3) физичкиот и психичкиот интегритет на личноста, како и сигурноста на човекот4)
почитување на приватноста на личноста

Начелото на информирана согласност е вкључена во законот во член 6 став 1 :

„Правото на пациентот на учество во одлучувањето го опфаќа правото на
информираност и правото на прифаќање или одбивање на определена
медицинска интервенција“

Вакцинирањето Е медицинска интервенција и тоа според член 4 став 2:

„„Медицинска интервенција” е секој преглед, третман или друга активностсо
превентивна, дијагностичка, терапевтска цел или со цел за рехабилитација штоја
презема овластен здравствен работник“

1) http://zdravstvo.gov.mk/wp-content/uploads/2012/12/zakon-za-zastita-na-pravata-na-pacientite-precisten.pdf
(последен пат пристапено на 05-12-2014 )
Правото на одбивање на секаква медицинска интервенција е нагласено и во чл.14:
1) Пациентот има право да прифати или да одбие определена медицинска
интервенција, освен во случаите на медицински интервенции чие одложување
или непреземање би го загрозило животот и здравјето на пациентот, односно
животот и здравјето на други лица или би предизвикало привремено или трајно
оштетување на неговото здравје, односно здравјето на други лица. 
2) Прифаќањето или одбивањето на определена медицинска интервенција
пациентот го изразува со потпишување на изјава.

Дека тоа може да го стори и родителот за своето дете се содржи во член 15
став 1:
1) За пациентот кој не е при свест, за пациентот кој е примен во здравствена
установа без негова согласност, за деловно неспособен или малолетен пациент,
освен во случаи на неодложна медицинска интервенција, изјавата од член14 од
овој закон ја потпишува неговиот родител, законскиот застапник, односно
старателот.

Според член 7 од истиот закон лекарот е ДОЛЖЕН да го информира пациентот за
сите аспекти на предложената интервенција, како и за неговите права:
Пациентот има право, во сите фази на здравствената заштита, да биде
потполно информиран за:

1. својата здравствена состојба, вклучително и за медицинската процена
нарезултатите и исходот на одредена медицинска интервенција, како и
нејзинитенајчесто очекувани компликации;
2. препорачаните медицински интервенции, како и планираните датуми за нивно
спроведување (програма за третман и рехабилитација);
3. можните предности и ризици при спроведувањето, односно
порадинеспроведувањето на препорачаните медицински интервенции;
4. своето право на одлучување за препорачаните медицински интервенции;
Несомнено тоа информирање треба да се оствари со цел пациентот пациентот да ги
добие неопходното количество информации за да може да ја донесе својата одлука,
дали ќе ја одобри предложената медицинска интервенција (во дадениов случај
вакцинација) – информирана согласност, или пак ќе ја одбие.

Од правна гледна точка, вакцинирањето без информирана согласност може да
се смета како излагање на опасност според член 133 од КЗ кое може да донезе казна затвор до 6 месеци на сторителот, а доколку таквата постапка резултира со телесна повреда многу повеќе!

ИНСТРУМЕНТ ЗА ЗАКАНА И РЕПРЕСИЈА

Доколку законодавецот не го сметал пациентот за кадарен да носи одлуки за своето
здравје немало да предвиди таква обврска за информирање како и одлучување за
прифаќање или одбивање на предложената вакцинација. Медицинските институции
би ги третирале пациентите како некомпетентни и неподобни за давање информаци
и би им наложувале интервенција под закана од глоба, како тоа го чинеле насилни,
нечовечни општества од минатите векови. Зарем??
ТОКМУ ТОА СЕ ОБИДУВА ДА ГО ПРАВИ одреден естаблишмент во општеството.
Не ги почитува законите и се однесува како тие да не постојат, владее со притисок,
заплашување и закани, со цел за да наметне медицинска интервенција – вакцинација
без да го информира пациентот и без да добие информирана согласност од него,
како тоа го налага правниот систем.
Како средство за закана се употребува Законот за заштита на населението од
заразни болести (ЗЗНЗБ) . Тој во членот 33 став 2 и член 34, наложува
задолжително вакцинирање за одредени заразни болести.

ОДНОС НА МЕЃУНАРОДНОТО ПРАВО И ДОМАШНОТО ПРАВО

Кратко објаснување зошто меѓународното право има примат во
Република Македонија

,,Голем број на држави го следат принципот на ,,инкорпорација” или прифаќање на
принципите од меѓународното право преку соодветни уставни одредби при што овие
принципи од меѓународното право директно се применуваат од внатрешните судови
(таков е и случајот со уставното решение од Уставот на Република Македoнија од
1991 година), а тоа значи дека доминира практиката на согласност со правните
системи на секоја конкретна држава.”(2

Во Уставот на Република Македонија од 1991 година тоа решение може да се најде
во членот 118 кое гласи „Меѓународните договори што се ратификувани во
согласност со Уставот се дел од внатрешниот правен поредок и не можат да се
менуваат со закон.“ , и амандманот 25 став 1 кој гласи „Судовите се самостојни и
независни. Судовите судат врз основа на Уставот и законите и меѓународните
договори ратификувани во согласност со Уставот“(3 . Нормативното(законското)
решение на директна примена на меѓународното право од страна на судските органи
може да се види преку членот 18 став 4 од законот на судовите кој гласи „Кога
судот смета дека примената на законот во конкретниот случај е во спротивност со
одредбите на меѓународен договор ратификуван во согласност со Уставот ќе ги
примени одредбите од меѓународниот договор, под услов тие да можат директно да
се применат“(4. Дополнителен заклучок што можеме да донесеме дека судовите
своите одлуки ги засноваат, помеѓу другото, и на меѓународните договори е членот
2 од законот за судови кој гласи „ Судовите судат и своите одлуки ги засноваат врз
основа на Уставот, законите и меѓународните договори ратификувани во согласност
со Уставот“

2)  Фрчкоски Љ. Д., Тупурковски В., Ортаковски В., Меѓународно јавно право, Табернакул, Скопје, 1995, стр.27
Скрипта по предметот меѓународно јавно право на асс. д-р Дејан Маролов, Штип, 2012, стр.13
http://eprints.ugd.edu.mk/6750/1/Skripta%20MJP.docx  ( последен пат пристапено на 05-12-2014 )
3)  http://www.sobranie.mk/ustav-na-rm.nspx  ( последен пат пристапено на 05-12-2014 )
4) http://www.vsrm.mk/wps/wcm/connect/central/e5448f27-0711-48c8-949f-70814adb8f54/Zakon+za+sudovite+%282006%29.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE.Z18_L8CC1J41L088F0A1K8MT8K00U4-e5448f27-0711-48c8-949f-70814adb8f54-kXv1Gt6    

Во уставот на РМ овие темелни вредности се вградени во:

Член 8
Темелни вредности на уставниот поредок на Република Македонија се:
- основните слободи и права на човекот и граѓанинот признати со
меѓународното право и утврдени со Уставот;
- владеењето на правото;
- почитувањето на општо прифатените норми на меѓународното право.

Член 11
Физичкиот и моралниот интегритет на човекот се неприкосновени.

Член 40
Републиката му обезбедува посебна грижа и заштита на семејството. .... Родителите
имаат право и должност да се грижат за издржување и воспитување на децата.

Член 50
Секој граѓанин може да се повика на заштита на слободите и правата утврдени со
Уставот пред судовите и пред Уставниот суд на Република Македонија во постапка
заснована врз начелата на приоритет и итност.
Се гарантира судска заштита на законитоста на поединечните акти на државната
управа и на другите институции што вршат јавни овластувања.
Граѓанинот има право да биде запознат со човековите права и основни слободи и
активно да придонесува, поединечно или заедно со други за нивно унапредување и
заштита.

МЕЃУНАРОДНИ ДОГОВОРИ

Примената (Обврзната сила) на меѓународните договори во домашното
законодавство е предвидена во Виенската конвенција за договорно право од 1969
година, каде што се прифаќа начелото Pacta Sunt Servanda(6 - договорите треба да се
почитуваат онака како што се склучени. Тоа начело може да се види во членот 26(7
кој гласи „Секој договор што е во сила ги врзува членките и тие треба да го
извршуваат добронамерно“. Во членот 27 од истата конвеција може да се види дека
„Една членка не може да се повика на своето внатрешно право за да го оправда
неизвршувањето на договорот“. Со одлука на владата, на 23 мај 1999 година,
Македонија и пристапи на Виенската конвенција за договорно право(8.
Начелото на информирана согласност во медицината е светски признат.
Тој е нагласен во член 3 став 2 од Картата на основните права на Европската Унија(9
(2010/C 83/02), кој гласи:
„Во областа на медицината и на биологијата следното МОРА да бидат
почитувано, посебно:
а) слободната и информирана согласност на засегнатото лице, според
процедури одредени со закон.“
Ова начело е темелно и во Конвенцијата за заштита на човековите права и
достоинството на човечкото суштество во однос на примената на биологијата и
медицината(10 - на Советот на Европа, донесена во Овиедо, Шпанија на 4.4.1997 год,
а ратифицирано во Собранието на Република Македонија и објавена во Службениот
весник на РМ бр.55 на 28.04.2009 година, со тоа добивајќи сила на ЗАКОН, и тоа во
членовите:

Член2 - Првенство на човечкото суштество
Интересите и добросостојбата на човечкото суштество ќе преовладуваат во
однос на единствениот интерес на општеството или науката

член 5 -Општо правило
Интервенција во областа на здравството може да се изврши ЕДИНСТВЕНО кога
засегнатото лице доброволно ќе се согласи на тоа, врз основа на дадена
информација.

СУДИР НА ЗАКОНИ, ВРЕМЕНСКИ СЛЕД И ПРАВНА НАДМОЌ

- Несомнено е дека членот 33 став 2 и член 34 од ЗЗНЗБ е во
судир со горенаведените членови од законот за заштита на
правата на пациентите во кои тој е слободен да донесе
решение дали ќе прифати вакцинација (медицинска
интервенција) или ќе ја одбие според член 6 став 1, како и според член 14.
- Несомнено е и дека горенаведените членови 33 став 2 и член
34 од ЗЗНСБ се во судир и со членовите 2 и 5 од гореспоменатата
Конвенција за заштита на човековите права и достоинството на
човечкото суштество во однос на примената на биологијата и
медицината.
- Несомнено е и дека гореспоменатите членови 33 став 2 и член
34 од ЗЗНЗБ се во судир со член 3 став 2 од Картата на основните
права на Европската Унија.
Имајќи го предвид фактот дека Законот за заштита на пациентите е
донесен 2008 година, а предметните членови на Законот за заштита
на населението е со многу постара дата – тој е донесен во 2004 год,
несомнено е дека тука се применува правната максима Lex posteriori derogat priori, кој нагласува дека подоцнежниот закон го дерогира претходниот закон во кој се предвидува задолжителното вакцинирање од 2004 со право на избор во 2008 година.

6 Фрчкоски Љ. Д., Тупурковски В., Ортаковски В., Меѓународно јавно право, Скопје, 1995,стр.227
Скрипта по предметот меѓународно јавно право на асс. д-р Дејан Маролов, Штип, 2012, стр.69
http://eprints.ugd.edu.mk/6750/1/Skripta%20MJP.docx ( последен пат пристапено на 05-12-2014 )
7 http://justicia.mk:80/ckfinder/files/Виенска конвенција за договорно право.pdf
( последен пат пристапено на 05-12-2014 )
8 http://www.slvesnik.com.mk/Issues/7CBC46D1C21A4D06B00FA86F22875540.pdf  – стр. 1 ( последен пат пристапено
на 05-12-2014 )
9 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2010:083:0389:0403:en:PDF  ( последен пат пристапено
на 05-12-2014 )
10 http://www.slvesnik.com.mk/Issues/035C5CBCDBA34346A8BDEF8A4DF18EB2.pdf  - стр. 94 ( последен пат
пристапено на 05-12-2014 )
http://www.pravo.org.mk/documentDetail.php?id=5543  ( последен пат пристапено на 05-12-2014 )
Уште повеќе, имајќи предвид дека ратифицираните меѓународни
договори имаат својство на АКТ ОД ПОВИСОК РАНГ(11, то ест се е со
предимство(12, надмоќ(13 над домашната легислатива(14, тогаш
несомнено член 33 став 2 и член 34, се надвладеани, потиснати –
токму од овие меѓународни ратифицирани договори кои се
однесуваат на човековите права и слободи.

ОТТУКА – СО ЗАКОНОТ ЗА ЗАШТИТА НА ПРАВАТА НА
ПАЦИЕНТИТЕ, КАКО И СО ЗАКОНИТЕ ЗА РАТИФИКАЦИЈА НА
КОНВЕНЦИЈАТА НА СОВЕТОТ НА ЕВРОПА ОД ОВИЕДО, ЗАДОЛЖИТЕЛНОТО ВАКЦИНИРАЊЕ ОД
ЗЗНЗБ Е ПРАВНО ДЕРОГИРАНО, НИШТАВНО !!!

ДЕКЛАРАЦИИ И ПРЕПОРАКИ НА СЗО

Правото на пациентот да одлучува самиот за вакцинација врз доброволна основа е
дел од препораката на Светската Здравствена организација во публикацијата
„Етички согледувања при акутни хуманитарни итности“ од 2013 во кој се вели:

„Вакцинацијата треба да е врз доброволна основа, ОСВЕН доколку не стане
критично да се превенира конкретна и сериозна штета.“

Несомнено е нагласено и во Декларацијата за промовирање на правата на
пациентите во Европа(15, донесена од СЗО во Амстердам во 1994 год. во членовите:

3.1. Согласноста на пациентот е предуслов за давање помош на секаков вид на
медицинска интервенција.

3.2. Пациентот има право да одбие да му биде укажана или да прекине
со медицинската интервенција. Импликациите од одбивањето или прекинувањето
на интервенцијата мора внимателно да му бидат објаснети на пациентот.

11 Професорот по меѓународно право Љ. Фрчкоски: " Меѓународните договори ........ , се под Уставот,
а над законите "http://www.makdenes.mobi/a/25446844.html  ( последен пат пристапено на 05-12-2014 )
12 Професорот по меѓународно право Љ. Фрчкоски: " Меѓународните договори ........ , се под Уставот,
а над законите "http://www.makdenes.mobi/a/25446844.html  ( последен пат пристапено на 05-12-2014 )
13 Професорот по меѓународно право Љ. Фрчкоски: " Меѓународните договори ........ , се под Уставот,
а над законите "http://www.makdenes.mobi/a/25446844.html  ( последен пат пристапено на 05-12-2014 )
14 Професорот по меѓународно право Љ. Фрчкоски: " Меѓународните договори ........ , се под Уставот,
а над законите "http://www.makdenes.mobi/a/25446844.html  ( последен пат пристапено на 05-12-2014 )
15 http://goo.gl/nQa98L ( последен пат пристапено на 05-12-2014 )

ПРЕСУДА НА ЕВРОПСКИОТ СУД ЗА ЧОВЕКОВИ ПРАВА

Европскиот суд за човекови права во пресудата по делото 42197/98(16 од
Италијанката Иларија Салвети утврдува:

„Судот смета дека задолжителното вакцинацинирање како недоброволна
медицинска интервенција е во спротивност со правото за почитување за личниот
живот како што е загарантирано во член 8 од конвенцијата за човекови права и
основни слободи“

Според член 18 став 6 од Законот за судовите :
„Судот при одлучувањето е должен да ги применува ставовите изразени во конечни пресуди на Европскиот суд за човекови права.“  

Како закључок може да се каже:
• Правото на избор при вакцинација Е СОСТАВЕН ДЕЛ од македонскиот правен систем.
• Институциите на државниот систем, пред се Министерството за здравство, ГИ КРШАТ:
- Законот за заштита на правата на пациентите, - Европската конвенција за човековите права.
- Конвенцијата за заштита на човековите права и достоинството на човечкото суштество во однос на примената на биологијата и медицината - на Советот на Европа,
- Картата на основните права на Европската Унија (2010/C 83/02),
- Препораката бр. R(2000) 5 на донесена на 699 заседание на министерскиот комитет при Советот на Европа
- Декларација за здравствена заштита каде пациентот има централно место на
Меѓународната алијанса на организациите на пациенти
- Препораката на Светската Здравствена организација дека вакцинирањето
треба да е прашање на избор.
- Препораката од пресудата на Европскиот суд за човекови права во која
тој експлицитно наведува дека задолжителното вакцинирање е
нехумано.
• Институциите на државниот систем, пред се Министерството за здравство, ГИ КРШАТ:
◦ Кривичниот закон - преку доведување во заблуда на целокупното население
дека вакцинациејата е задолжителна и дека таа треба да се врши
безпоговорно, ширејќи дезинформации, криејќи информациии дека правото
на избор при вакцинација е законско право на секој граѓанин на Република
Македонија
◦ Кривичнииот закон – со извршување и поттикнување на извршување телесна
повреда - извршување на медицинска интервенција врз пациенти без нивна
писмена согласност.
◦ Правата на пациентите - преку неинформиорање на пациентите за
предложената медицинска интервенција – вакцинација, и не барајќи
согласност од нив за извршување на медицинска интервенција – вакцинација

16 http://hudoc.echr.coe.int/app/conversion/pdf/?library=ECHR&id=001-22636&filename=001-22636.pdf&TID=ihgdqbxnfi 
ИСПРАВЕТЕ СЕ ПРЕД ИНСТИТУЦИИТЕ
И БАРАЈТЕ СИ ГИ НАЗАД СВОИТЕ
ПРАВА КОИ ДРЖАВАТА ГИ
УСКРАТУВА!

Благодарност за просветлението од блогот на bgzemia 
http://bgzemia.blog.bg/politika/2010/11/22/vnimanie-roditeli-vyzpolzvaite-se-ot-pravata-si-ako-vi-priti.638787